Yacon

Yacon, ook terug te vinden als grondappel, is een knolgewas afkomstig van de Andes. Het is familie van de zonnebloem en de aardpeer maar groeit iets steviger en minder hoog. In het najaar worden verdikte wortels geproduceerd, ook wel eetknollen genaamd. Aan de basis van de stengel kun je dan ook de broedknollen terugvinden, die gebruikt worden om in het voorjaar nieuwe plantjes op te kweken.

Gewas

De knollen bevatten veel fructo-oligosacchariden (FOS), dit zijn suikerketens die pas in de dikke darm afgebroken worden. Deze FOS hebben een prebiotische werking, een onverteerbaar ingrediënt dat de groei van gunstige bacteriën in de darm bevordert. Door de beperkte opname in het bloed blijft de bloedsuikerspiegel vrij constant, wat het product heel geschikt maakt voor diabetici. De zeer lage glycemische index is bovendien gunstig ter preventie van verschillende soorten kanker.

Daarnaast wordt de knol gekarakteriseerd door zijn uniek smakenpalet. Je kunt de knol rauw eten en dan heeft hij een knapperige structuur met een smaak die doet denken aan appel, peer of meloen. Enig nadeel is de snelle oxidatie van de versneden knol, waardoor de verwerkingsmogelijkheden veelal beperkt blijven tot donkere producten zoals siroop. Maar ook in warme gerechten kan het toegepast worden. Meer info hierover kun je vinden in de sectie recepten of de volgende link.

gewas yacon

Teelt

Het gewas is vrij eenvoudig te telen en heeft nauwelijks last van ziektes. De teelt start vanuit de broedknollen die zich aan de stengelbasis bevinden. De stengelbasis kun je in het voorjaar (periode maart) in stukken verdelen waarbij minstens één broedknol per segment aanwezig moet zijn. Deze segmenten kun je inpotten en in een vorstvrije ruimte bewaren.

Wanneer het warmer wordt zullen de broedknollen uitlopen en van zodra de kans op vorst voorbij is (half mei) kun je ze dan uitplanten in volle veld op een afstand van 75 x 75cm. In het begin groeien ze vrij traag, maar geleidelijk aan groeien ze dicht en is geen onkruidbestrijding meer noodzakelijk. Oogsten is noodzakelijk van zodra de eerste vorst eraan komt. Gebruik hiervoor een spade of riek om de grond rondom de stengelbasis los te maken en probeer dan de volledige wortelstructuur om te draaien.

Oogst de eetknollen (foto) en hou de stengelbasis met broedknollen. Beide knoltypes bewaar je dan best koud in turf. Dit kan bij een 6°C, maar veelal is een onverwarmde ruimte voldoende. Bewaar ze wel niet in open lucht, want dan worden ze zacht en weinig smaakvol. De broedknollen zouden beter bewaren indien ze aan de stengelbasis gehecht blijven, vandaar dat het beter is om deze pas in het voorjaar te versnijden.

teelt yacon

Veredeling

Yacon wordt beschreven als een natuurlijke hybride. Het hybride karakter zorgt voor de lage fertiliteit waarbij nauwelijks zaden geproduceerd worden. Toch werden reeds kiemkrachtige zaden bij diverse liefhebbers gerapporteerd.

Om zaden te verkrijgen zijn echter bloeiende planten nodig. De meeste rassen bloeien echter niet tot vrij laat op het jaar, wat de kruisingen bemoeilijkt. Er is dus onderzoek nodig naar factoren die de bloei in yacon stimuleren. Gedurende de komende jaren zal onderzoek gebeuren naar verschillende aspecten binnen de veredeling van yacon. Verdere updates rond de veredeling volgen dus nog.

 

veredeling yacon

Recepten

Yacon is nog niet standaard terug te vinden in de supermarkt. In veel gevallen kun je ze in de winterperiode wel in diverse bio-winkels terugvinden. Ook diverse tuinbouwscholen bieden ze aan in hun winkel. In het tabblad 'netwerk' vind je nog enkele verkooppunten terug.

Hou bij de verwerking van yacon rekening met 3 belangrijke zaken:

1) Net na oogst hebben de knollen weinig smaak. Enkele weken (koud) bewaren en ze worden al veel zoeter. Dit kan echter sterk afhangen van het ras. 

2) Bij het versnijden verkleurt het sap heel snel groen tot bruin omwille van oxidatie effecten. Dit betekent niet dat het sap of de pulp onbruikbaar wordt, ze blijft even lekker. Bij hogere temperaturen (vb koken of blancheren) verdwijnt deze oxidatie. Of bij koude gerechten kun je dit wat tegen gaan door het gebruik van citroen- of ascorbinezuur. Vooral in slaatjes kan dit nuttig zijn.

3) De inulineketen kan gebruikt worden als gezonde zoetstof. Probeer dus wat gerechten uit waarbij je suiker vervangt door de yaconpulp (vb in wafels, chocomousse). Vooral uitproberen wanneer de yacon voldoende zoet is.

 

Hieronder vindt u alvast enkele voorbeelden. We proberen regelmatig te voorzien in nieuwe recepten. 

Zelf creatief met yacon bezig geweest? Stuur ons uw idee door. Met wat geluk vindt uw recept een plaatsje op deze website.

Nog andere inspiratie nodig? Check ook de links naar enkele andere websites.